Updated on: 2026-03-31 | Author: SSC Solutions Editorial Team

Marathi (Second Language) Chapter 5 Don Divs Solutions

Q1. खाली कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा. गुण (०८) 1) आकृती पूर्ण करा. (०२) १. चौकटी पूर्ण करा. (०१) १. कवींनी पोलादाची उपमा कशाला दिली - २. कवींची जिंदगी काय करण्यात बरबाद झाली - २. आकृती पूर्ण करा. (०१) दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले. हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे शेकडो वेळा चंद्र आला; तारे फुलले, रात्र धुंद झाली; भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली. हे हात माझे सर्वस्व; दारिद्र्याकडे गहाणच राहिले कधी माना उंचावलेले, कधी कलम झालेले पाहिले हरघडी अश्रू वाळविले नाहीत; पण असेही क्षण आले तेव्हा अश्रूच मित्र होऊन साहाय्यास धावून आले. दुनियेचा विचार हरघडी केला, अगा जगमय झालो दु:ख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो झोतभट्टीत शेकावे पोलाद तसे आयुष्य छान शेकले दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले. 2) कृती पूर्ण करा. (०२) 'अथक व अखंड कष्ट करूनही आयुष्यभर गरिबीतच राहावे लागले' या आशयाची कवितेतील ओळ शोधा. 'झोतभट्टीत शेकावे पोलाद तसे आयुष्य छान शेकले' या ओळीचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा. 3) प्रस्तुत कवितेतील खालील शब्दांचा अर्थ लिहा. (०२) १. जग - २. जिंदगी - ३. मित्र - ४. दिवस - 4) खाली दिलेल्या ओळींचे आशय साैंदर्य स्पष्ट करा. (०२) “दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले, हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे”

Diagram: Refer textbook

Q2. पुढील कवितेच्या त्याखाली दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा. गुण (०८) दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले. हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे शेकडो वेळा चंद्र आला; तारे फुलले, रात्र धुंद झाली; भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली. हे हात माझे सर्वस्व; दारिद्र्याकडे गहाणच राहिले कधी माना उंचावलेले, कधी कलम झालेले पाहिले हरघडी अश्रू वाळविले नाहीत; पण असेही क्षण आले तेव्हा अश्रूच मित्र होऊन साहाय्यास धावून आले. दुनियेचा विचार हरघडी केला, अगा जगमय झालो दु:ख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो झोतभट्टीत शेकावे पोलाद तसे आयुष्य छान शेकले दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले. मुद्दे: १. प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री- (०१) २. प्रस्तुत कवितेचा विषय- (०१) ३.कवितेतील दिलेल्या ओळीचा सरळ अर्थ लिहा. (०२) ‘शेकडो वेळा चंद्र आला; तारे फुलले, रात्र धुंद झाली; भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली.’ ४. कवितेत आलेल्या शब्दांचे अर्थ लिहा. (०२) १. रात्र - २. साहाय्य - ३. शेकावे - ४. चंद्र - ५. प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण - (०२)

१. कवी - नारायण सुर्वे

२. कवितेचा विषय - कष्टकर्याच्या जीवनाचे वास्तव व त्याचा जीवनाकडे पाहण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोन रेखाटणे.

३. आभाळात शेकडो वेळा चंद्र उगवला, तारे उमलले आणि सुखमयी, धुंदावणाऱ्या रात्री आल्या; पण रोजची भूक भागवण्यासाठी खाव्या लागणाऱ्या खस्ता, कराव्या लागणाऱ्या मेहनतीतच माझे सारे आयुष्य निघून गेले.

४. कवितेत आलेल्या शब्दांचे अर्थ लिहा. (०२)

१. रजनी, निशा

२. मदत

३. तापावे

४. शशी

५. 'दोन दिवस' या कवितेत कवी नारायण सुर्वे यांनी मांडलेले कामगारांचे भावविश्व जीवनाचा एक वेगळाच पैलू दाखवते. अडीअडचणींच्या काळातही जीवनाकडे पाहण्याचा आशादायी व सकारात्मक दृष्टिकोन देते.

कवीने साध्या-सोप्या भाषेत जगण्याचे तत्त्वज्ञान आपल्यासमोर मांडले आहे. ही गद्याशी नाते सांगणारी निवेदनात्मक लेखनशैली मला फार आवडली. भाकरीचा चंद्र, माना उंचावलेले किंवा कलम झालेले हात अशा सुंदर कल्पना मला फार आवडल्या.

जीवनाचे धगधगीत वास्तव रेखाटतानाही कामगाराचे जीवन जगण्यावरील प्रेम कायम आहे, ते प्रेम टिपणारी ही कविता मला फार आवडते.

Other Subjects